Gelijke toelatingseisen voor Amerikaanse burgers en burgers Europees Nederland

Publicatie

11 februari 2016

Sinds 2015 zijn de toelatingseisen tot de Nederlandse Cariben (Aruba, Curaçao, St. Maarten en de BES) voor Amerikaanse burgers gelijkgesteld aan die voor burgers van Europees Nederland. Hoewel dit sinds 1 januari 2015 geldt, hebben de eilanden op andere tijdstippen uitvoering gegeven aan dit beleid, dat voortvloeit uit een vonnis van 15 december 2014 van het Gemeenschappelijk Hof van Justitie van Aruba, Curaçao, St. Maarten en van Bonaire, St. Eustatius en Saba.

Algemene regels omtrent toelating
Vanuit het oogpunt van immigratie is de algemene regel dat, in principe, vreemdelingen die wonen en (rechtmatig) werken in de Nederlandse Cariben een geldige werkvergunningen én verblijfsvergunning moeten hebben. Voor Europees Nederlandse burgers ligt dat echter anders; zij moeten een verklaring van rechtswege toelating aanvragen, waarmee ze legaal kunnen werken en verblijven op het eiland.

Uitspraak van het Hof
Op 15 december 2014 bepaalde het Hof dat op grond van het Nederlands-Amerikaanse Vriendschapsverdrag uit 1956, de bepalingen van nationaal recht op het gebied van toelating en verblijf van Nederlanders die niet in het deel van het Koninkrijk buiten Europa zijn geboren, ook op Amerikanen dienen te worden toegepast. Dit naar aanleiding van een afwijzing door de Minister van Justitie van St. Maarten van een verzoek van een Amerikaanse burger om tot St. Maarten toegelaten te worden op basis van een verklaring van rechtswege toelating, op grond van dit verdrag. Deze afwijzing werd aangevochten en de Minister is zowel in eerste aanleg als in hoger beroep in het ongelijk gesteld.

Officiële beleidswijziging
Zowel de lagere rechtbanken als het Hof beslisten dus eerder over de vereisten voor de toelating van Noord-Amerikaanse burgers tot met name St. Maarten op basis van het Nederlands-Amerikaanse Vriendschapsverdrag. Toch bleven de Immigratie- en Grensbewakingsdiensten van in ieder geval Curaçao en St. Maarten in eerste instantie vasthouden aan hun interne toepassing en beleid. Op Curaçao werden echter met ingang van 1 juni 2015 de toelatingseisen voor Amerikaanse burgers en Europese burgers gelijkgesteld. Op St. Maarten werd op 10 september 2015 door de Minister van Justitie bekendgemaakt dat het Nederlands-Amerikaanse Vriendschapsverdrag, in lijn met het vonnis van het Hof uit december 2014, volledig wordt toegepast.

Wat betekent dit in de praktijk?
Net als burgers van Europees Nederland, oftewel Nederlanders die buiten de Cariben zijn geboren, geldt voor Amerikaanse burgers dat zij het recht hebben om als toeristen op de eilanden te verblijven voor een periode van zes aaneengesloten maanden binnen een tijdsbestek van één jaar. Indien ze langer op de eilanden wensen te verblijven of te willen werken, dienen ze een aanvraag tot toelating in te dienen door middel van een verklaring van rechtswege. Amerikaanse burgers zijn dus vrijgesteld van het aanvragen van een werkvergunning. Daarnaast mogen ze, zodra de aanvraag is ingediend, tijdens de aanvraagperiode/ procedure op de eilanden blijven en starten met werken, terwijl ze de afgifte van de verklaring van rechtswege afwachten.

Amerikanen die op Curaçao en St. Maarten een aanvraag willen doen, dienen dit te doen door middel van het indienen van een aanvraagformulier Model 4. Tot nu toe zijn zowel het formulier als de lijst van vereiste documenten nog niet specifiek aangepast en zijn deze alleen in het Nederlands verkrijgbaar. In de formulieren wordt ook (nog) niet verwezen naar Amerikaanse burgers. Het is de bedoeling om deze (op langere termijn) wel te wijzigen. Tot die tijd zijn de baliemedewerkers van de Immigratie- en Grensbewakingsdiensten op Curaçao en St. Maarten op de hoogte van het gewijzigde beleid en verlenen zij hun medewerking bij het verkrijgen en invullen van de juiste formulieren.