Eigenaren van schepen hebben te maken met scheepsbeslagen in geschillen betreffende betalingen door derden

Schutzverein Deutscher Reder, een van oudsher onderlinge verzekeringsmaatschappij voor eigenaren, heeft een duidelijke toename opgemerkt van eigen leden die te maken hebben met beslagen. “Dat is een ontwikkeling die je in elke [economische] crisis kunt zien,” zei waarnemend algemeen secretaris van de maatschappij, Michael Wester. Hypotheekverstrekkers die reageren op te late afbetaling veroorzaken vaak zulke beslagen, zei hij.

Derden worden vaak door een scheepsbeslag getroffen, evenals het bedrijf of het individu dat in gebreke is. Eigenaren die een schip hebben verhuurd aan een exploitant kunnen bijvoorbeeld te maken krijgen met beslag indien de bevrachter de bunker-rekening niet betaalt.

Eigenaren van schepen hebben te maken met beslag omdat bevrachters uitstaande betalingen schuldig zijn aan bunkerbedrijven en andere leveranciers. “Als een bevrachter zijn verplichtingen om de bunkerolie te betalen tijdens een tijdbevrachtingsovereenkomst niet nakomt, is een beslag waarschijnlijk, waarbij de rest van de bunker eruit wordt gepompt,” zei de heer Grau. Dit noodzaakt de eigenaar kosten en verlies van tijd, veroorzaakt door de procedure, van de bevrachter te vorderen.

In enkele gevallen kan een schip in beslag genomen worden na een verandering van eigenaar. In die gevallen kan de nieuwe eigenaar te maken krijgen met beslag, zelfs als deze niet verantwoordelijk was voor de uitstaande betalingen, zei de heer Grau. Deze actie wordt vaak onder Engels recht ondernomen, dat het rechtsbeginsel “action in rem” kent, zei hij. In die gevallen moet de nieuwe eigenaar de kosten van de vorige eigenaar vorderen.

Vaak zijn het scheepsfinancieringsbanken, scheepswerven, of onderdelenfabrikanten en bunkerleveranciers die scheepsbeslagen doordrukken. Banken leggen het vaakst beslag op de schepen voor executieverkoop. In andere gevallen wordt het beslag opgeheven als eenmaal de werven of bunkerleveranciers zijn betaald. De heer Wester van SDR zegt dat eigenaren voorzorgsmaatregelen moeten nemen tegen scheepsbeslagen. Zij kunnen een verplichting opnemen in het contract om te verzekeren dat de bevrachter bunkers op eigen kosten aanschaft zonder retentierecht op het schip. Volgens Amerikaans recht adviseert hij leveranciers om aan de bevrachter te bevestigen dat zij van deze clausule kennis genomen hebben. De heer Wester zegt dat dergelijke regels moeilijk uitvoerbaar zijn, vooral op lastige markten waar bevrachters een sterke grip hebben op eigenaren van schepen en elke vraag omtrent hun kredietwaardigheid sterk zullen verdedigen. “Het is zeer moeilijk om je te beschermen tegen zo’n situatie,” zei hij.

De grote toename in bunkerprijzen in de afgelopen jaren heeft de bedragen die voorwerp zijn van een geschil alleen maar verhoogd. SDR zegt dat bij haar aangesloten bedrijven tot 1 miljoen euro ($1.3 miljoen) aan onbetaalde bunkers schuldig zijn. Eigenaren van schepen worden regelmatig opgezadeld met minstens een deel van deze uitgaven, zei de heer Wester, hetgeen gedeeltelijk komt door het juridische kader, maar ook door druk vanuit de commerciële sector om het schip weer in gebruik te nemen en niet te wachten op het resultaat van een langdurige rechtszaak. In december is de Duitse tanker DS Performer geveild ten overstaan van het gerecht te Aruba, deel van het Koninkrijk der Nederlanden. Het schip is verkocht binnen vijf weken na inbeslagname. De hypotheekverstrekker, de Duitse Commerzbank, werd bijgestaan door advocatenkantoor VanEps Kunneman VanDoorne. “Aruba is een voor de hand liggende keuze als jurisdictie voor de gedwongen verkoop van schepen wegens haar locatie en de betrouwbaarheid van het rechtssysteem,” zei Eva Pennings, verbonden aan het advocatenkantoor. Aruba had een zeer praktisch voordeel vergeleken met andere plaatsen, zei mevrouw Pennings, omdat het gemakkelijke offshore aanleg biedt dat een gebrek aan aanlegplaatsen in de haven  compenseerde.

Inbeslagname van schepen is altijd een internationale zaak geweest, benadrukte de heer Grau. Maar het hoort erbij om een jurisdictie te vinden waar de vooruitzichten op succes het hoogst zijn. “Niet alle jurisdicties zijn even beslag-vriendelijk,” zei hij. Alle jurisdicties op basis van Engels recht hebben min of meer een voordeel als het gaat om het in beslag nemen van een schip, zei hij. Andere locaties van oudsher omvatten India, Australië, Nieuw-Zeeland en Israël. In Europa zijn Nederland en België beslag-vriendelijk. Duitsland creëert de hoogste juridische obstakels om een beslag te voorkomen en wordt zelden gekozen. In Duitsland moeten eisers een reden voor het beslag opgeven, zoals onbetaalde rekeningen, en dat het gevaar bestaat dat de vordering niet wordt betaald. Maar dat kan binnenkort veranderen.

Een concept wetshervorming bevat niet meer de noodzaak om het risico van niet-betaling te bewijzen, zei de heer Grau. DLA Piper was betrokken bij de beslagen van zes voormalige Beluga schepen in Malta, Sri Lanka, Frankrijk en India. De beslagen werden verzocht door de scheepsbouwer Changjiang National Shipping Group in China wegens uitstaande betalingen voor nieuwbouw die het “heavylift”-bedrijf lang voordat het instortte had besteld. Na de beslagen hebben financier HSH Nordbank en Beluga’s opvolger Hansa Heavy Lift zich voorbereid om te onderhandelen over een schikking van de vorderingen. Mevrouw Pennings van VanEps Kunneman VanDoorne waarschuwt dat eigenaren geen vooraf vaststaand resultaat van scheepsbeslagen moeten verwachten. “In sommige gevallen kunnen onderhandelingen volgend op een beslag van een schip leiden tot een gunstig resultaat voor onze cliënten,” zei zij. “Maar de laatste tijd, wegens het wereldwijde economische klimaat, is het veilen van schepen veel algemener geworden.”[1]

Article by Patrick Hagen and Katrin Berkenkopf
Bron: Lloyd's list, 25 januari 2012